51: Is klimaatverandering een Hoax?

Stel dat klimaatverandering een HOAX is?
Een hoax is een opzettelijke misleiding welke wordt verspreid als waarheid. Voorbeelden zijn nepnieuws, gefabriceerde foto’s, valse geruchten en verzonnen waarschuwingen.
Er zijn miljarden geïnvesteerd aan windturbines en zonnepanelen, nadat de wereld de rapporten van het IPCC, het internationale panel voor klimaatverandering ter harte heeft genomen om de temperatuur op Aarde niet hoger uit te laten komen dan 1,5 graden boven het niveau van voor de industriële revolutie. Die periode is begonnen rond 1802, met de uitvinding van de stoommachine.
Ondanks alle investeringen gaan we de afspraak uit het akkoord van Parijs niet meer halen. We zaten vorig jaar gemiddeld op 1,67 graden boven het afgesproken niveau, en het lijkt erop dat de temperatuur alleen maar hoger uitkomt.
CO2 komt vrij bij verbranding. Bij alle verbranding. Fossiele brandstoffen lagen miljarden jaren opgeslagen in de Aardkorst. Doordat we – eerst steenkool en later olie en gas- zijn gaan gebruiken sinds het jaar 1800, komen deze oeroude fossiele CO2 deeltjes vrij in de atmosfeer. Een heel ander proces dan de aloude bosbranden welke er al waren voordat de mens, zo’n 230.000 jaar geleden, begon met het verbranden van hout voor het verwarmen van woningen. Immers, door blikseminslag ontstonden al bosbranden. En ook vulkaanuitbarstingen waren verantwoordelijk voor hoge concentraties CO2 in korte tijd.
Waar aan voorbij wordt gegaan door diegenen die beweren dat klimaatverandering een hoax is: er waren toen niet zoveel mensen op de Planeet, en het percentage bos was vele malen groter dan we tegenwoordig nog over hebben. We hebben nog ongeveer 8% van het originele oppervlak aan bos over.
Zeker zijn er ijstijden geweest. Ook de zeespiegel is honderden meters lager geweest dan ze tegenwoordig is. Het gaat echter om de snelheid waarmee de verandering gaat. Dáár wordt vaak door ‘ontkenners’ aan voorbij gegaan. De temperatuur is in de laatste 200 jaar even snel gestegen als gebeurde in duizenden jaren voordat de mens bestond.
Nu we begonnen zijn met de zogenaamde energietransitie verbranden we enorme hoeveelheden fossiele brandstoffen, denk aan zeeschepen, graafmachines, fabrieken om de apparaten te maken die een andere vorm van energie produceren. Deze productie zorgt voor een groot verlies aan rendement. We zetten fossiele brandstoffen om in apparaten die elektrische energie moeten gaan opwekken.
Er zijn 7 van de 9 planetaire grenzen overschreden. Dus zelfs als je niet gelooft in klimaatverandering, kun je op je klompen nagaan dat we onszelf goed in de problemen hebben geholpen.
Help je mee om hier verandering in te brengen? Of steek je liever je kop in het zand en kan de toekomst van je kinderen of kleinkinderen je niks schelen? Kom in beweging en blijf thuis. Ik zeg dit natuurlijk dubbelzinnig: Veel mensen vliegen de wereld rond, zonder er ook maar bij stil te staan dat het vliegtuig een zeer grote vervuiler is voor wat betreft CO2 uitstoot. Wist je dat slechts 2% van de wereldbevolking maar in een vliegtuig heeft gezeten? Dát kleine aandeel is verantwoordelijk voor een zeer groot deel van de uitstoot van vliegtuigen https://www.solotravellerapp.com/how-many-people-fly-per-day/
https://worldadaptationforum.org
Project van Joshua Myrvaagnes: https://www.kickstarter.com/projects/positiverealfutures/an-actually-fun-tv-show-about-a-future-with-real-hope
https://nl.wikipedia.org/wiki/Planetaire_grenzen
52: De uitdaging van Jelle, aflevering 1.5: De hoeveelheid voedselverpakking halveren binnen een maand

Ben je benieuwd hoe de uitdaging van Jelle, om zijn hoeveelheid plastic afval van voedselverpakking te halveren is verlopen?
Om serieus werk te maken van een uitdaging, vraagt bijna altijd om anders te denken. We zitten vast in een patroon wat soms ons hele leven is vastgeroest. Om uit dit denkpatroon te komen zul je creatief moeten worden. Dit noem ik ‘de knop om zetten’. In het Engels ‘mindset shift’. Tijdens dit gesprek met Jelle komen we erachter dat de eerste, kleine stap zetten een hele uitdaging kan zijn. Zeker wanneer je vast blijft houden aan gewoontes is een uitdaging welke Jelle is aangegaan nog niet zo eenvoudig. Maar wanneer het je lukt om creatief te worden in je denken én je bereid bent om ándere keuzes te maken wordt het allemaal een stuk gemakkelijker. Heb je eenmaal die knop om, gaat er een wereld aan mogelijkheden voor je open. En dán ben je blij dat het je is gelukt om die knop om te zetten. Je ziet ineens mogelijkheden welke je eerder niet zag!
In de aflevering werd Pieter pot genoemd. Hier de website: https://pieter-pot.nl/
In mijn duurzame leven zijn eerder initiatieven besproken over verpakking en afval. Om ieder – die minder afval in haar of zijn leven wil- te helpen zijn hier enkele websites welke je in de goede richting kunnen brengen:
Leven zonder afval: www.levenzonderafval.com en de afleveringen 12 en 13 met Emily-Jane
Zero waste Nederland: https://zerowastenederland.nl/ en de aflevering met Elisah Pals
Ecoplaza: https://www.ekoplaza.nl/
53: Paul Schenderling: Postgroei geeft de generaties na ons een kans?

(van zijn website): Paul Schenderling is econoom, adviseur, schrijver en key-note spreker. Hij is medeoprichter en bestuurder van Postgroei Nederland, een groeiende beweging met als missie: een gelukkiger Nederland dat binnen de draagkracht van mens en aarde leeft.
Paul Schenderling (1988) studeerde van 2006 tot 2012 cum laude Economie en Bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Van 2012 tot 2023 werkte hij als senior adviseur bij adviesbureau Berenschot, waar hij overheden en bedrijven adviseerde over sociale en ecologische vraagstukken vanuit een economische invalshoek. Van 2014 tot 2016 was hij tevens parttime research fellow van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA en van 2014 tot 2017 was hij tevens parttime docent Economische Theorie en Overheidsfinanciën aan de Universiteit van Tilburg.
Er is leven na de groei boek en podcast
Postgroei: er is leven na de groei met Paul Schenderling
De postgroei website:
https://www.postgroei.nl/paul-schenderling
54: Jan Juffermans over de noodzaak van een nieuwe economie én een persoonlijke uitdaging

Dit tweede gesprek met Jan Juffermans kent weer veel onderwerpen. Jan kan mooi verhalend vertellen, dat hebben we in het eerste gesprek al gehoord. In dit vervolggesprek hebben we het vooral over de nieuwe economie.
De economie lijkt altijd te moeten groeien, wat al het werk wat het team van ‘de kleine Aarde’ bereikt had, teniet deed. Er zijn grenzen aan de groei, zoals in het boek uit 1972 duidelijk word uitgelegd. Het boek was bij het publiceren een bestseller, uitgebracht in alle talen van de wereld. De update heb ik zelf in huis.
22 mei 2026 is een transitiegesprek via Zoom, waarbij Jan Juffermans een deel van de presentatie op zich neemt om te spreken over Footprint Justice, een eerlijke verdeling van de (ecologische) voetafdruk, de impact welke de mens op de Aarde heeft. (Jan is die dag jarig).
WEALL (wellbeing economy alliance): website en aanmeld pagina voor het transitiegesprek (open voor iedereen)
Muziek: mobygratis.com
55: Fietsen, vogelkasten en Forum. Een aflevering over dóen.
De eerste week van juni 2026 is de landelijke ‘week zonder afval’. Een hele week die in het teken staat van minder vervuiling, minder afval en meer hergebruik. Op diverse plaatsen in het land zijn mensen actief die je meenemen naar plaatsen waar je hergebruikte spullen kunt aanschaffen, die voorbeelden geven hoe je minder afval genereert. Voor informatie over deze week verwijs ik je naar de website van www.zerowastenederland.nl en https://weekzonderafval.nl/
Op 15 en 16 mei 2026, ben ik 2 dagen offline geweest in het kader van een persoonlijke uitdaging. Hoe ben ik hier toe gekomen, wat was de aanleiding? Zie voor de cursus de website van Evelyn Wallace en PAC Heroes https://www.circle-game.org/

Ik kreeg van een lieve vriendin een schitterend boekje met de naam ‘mijn paradijs’, waar leuke en eenvoudige tips in staan. Ze had het gekregen van haar oma, en toen ze het las moest ze aan mijn manier van leven denken…(inderdaad: zo treffend!) Steeds lees ik er een stukje uit, en probeer dat dan toe te passen in mijn eigen tuin en moestuin. Daardoor duurt het wel wat langer dan gebruikelijk om dit boekje helemaal te lezen, maar heb ik inmiddels wél vogelkasten gebouwd, en probeer ik mieren te lokken om mijn fruitbomen beter te maken.
Het boekje via Google Books: https://books.google.de/books/about/Mijn_paradijs.html?id=TRSCAAAACAAJ&redir_esc=y
In april was het World Adaptation Forum in Budapest. Ik wilde daar graag heen, omdat een aantal van mijn -ik noem het maar helden- daarbij aanwezig zouden zijn. Zelfs enkele Nederlanders welke ik uitgenodigd heb als gast voor mijn duurzame leven.
Omdat ik er dan met de trein heen zou willen, kon ik vrij snel berekenen dat deze trip me, inclusief hotel overnachtingen, al snel 1000 Euro zou gaan kosten. Bovenop het probleem dat ik dan iemand moest vinden die voor mijn beestjes zou moeten zorgen, besloot ik daarop dat ik het 2 daags evenement online zou gaan volgen.
https://worldadaptationforum.org/

Eén van de sprekers was Leon Simons, welke ik achteraf nog even kort online heb gesproken. Hij heeft samen met een andere onderzoeker, James Hanson, een onderzoek uitgevoerd naar het effect van het verdwijnen van aerosols boven de oceanen. In het kort komt het erop neer, doordat het is gelukt om de lucht schoner te maken, is de instraling van de zon sterker geworden. Hier de link naar het artikel in Resilence. Als je de tekst van het artikel selecteert kun je via Google de pagina vertalen naar het Nederlands.
https://www.resilience.org/stories/2024-01-18/leon-simons-aerosol-demasking-global-heating/
56: Het onbetwistbare tóch in twijfel trekken.

Zeer regelmatig horen we berichten over de energie-’transitie’. Hiermee wordt bedoeld dat we overstappen van energie uit fossiele bronnen, zoals olie, steenkool en gas. We stappen over, zo wordt gesteld, naar elektrische energie, omdat dat geen uitstoot heeft en dus goed zou zijn als oorzaak van de klimaatverandering.
In deze aflevering lees ik een stuk voor wat ik las op Substack. Ik zie namelijk geen transitie plaatsvinden. Wat ik wél zie, ziet de schrijver van dit stuk ook. Het is dusdanig goed omschreven, dat ik daarom besloot om een deel van het artikel – vertaald door Google translate – voor te lezen in deze bonus aflevering.
Ik lees graag wat je van dit soort afleveringen vindt!
Shownotes:
Originele tekst: https://scaledown.substack.com/p/questioning-the-unquestionable?utm_source=%2Fsearch%2Fquestioning%2520the%2520unquestionable&utm_medium=reader2
Rann of Kutch: https://www.ebsco.com/research-starters/environmental-sciences/rann-kutch
57: Juliana en Jorge: Als je kunt delen, kun je vermenigvuldigen (een wijsheid)

(van de website tribesmovement.nl)
“ Juliana, afkomstig van de Arhuaco-stam, en Jorge, geworteld in de Inga-stam, delen een diepe verbinding met hun inheemse afkomst. Hun persoonlijke verhaal begon met een toevallige ontmoeting in Amsterdam, waar hun gedeelde passie voor cultureel behoud hen samenbracht. Na hun adoptie in Nederland, bleef de roep van hun voorouders een centrale rol spelen in hun leven, wat uiteindelijk leidde tot de oprichting van de Tribes Movement.
De Arhuaco stam heeft de Sierra Nevada de Santa Marta in Colombia bewoond sinds mensenheugenis. Hun geschiedenis is een verhaal van veerkracht en aanpassing, van de oudheid tot de moderne tijd. Leer hoe ze hun unieke tradities en spirituele praktijken hebben behouden ondanks de uitdagingen van kolonisatie en modernisering.
De Inga tribe vereert Chibchachum, de oppergod en schepper, die wordt gezien als de architect van het universum en de orde der dingen. Naast Chibchachum eren zij een reeks van geesten, vooral die van voorouders, die een centrale rol spelen in hun dagelijkse leven en spirituele praktijken. Elk van deze geesten wordt vertegenwoordigd door unieke symbolen of kleine illustraties die hun invloed en macht visualiseren. “
Tribes movement is vooral een klein leuk fundament voor mensen die zich gehoord en gezien willen voelen. Mensen die zich aangetrokken voelen tot het spirituele van de inheemse volken. Tribes Movement brengt met liefde de kennis over, ook aan mensen die dit nog niet zo voelen maar nieuwsgierig zijn naar wat spiritualiteit inhoud en hoe men dat verder kan ontwikkelen. Tribes movement heeft wat dat betreft zeker een verbindende factor.
adres: Buiksloterweg 9A2; Amsterdam

58: Donovan Spaanstra: Artiest door vallen en opstaan

Donovan noem ik een kunstenaar. De eerste kunstzinnige gast in mijn duurzame leven. Hij tekent met stift, en is daar enórm goed in, zo ik er naar kijk. We zitten buiten op een terrasje, er zijn wat bijgeluiden zoals je dat kunt verwachten. Donovan vertelt over zijn leven, hoe hij vroeger was en hoe hij zich heeft ontwikkeld tot wat hij nu is. Ik zie dit als een opsteker voor mensen die een lastige periode doormaken. We praten over pesten, en wat dat met je doet. Hoe je daar sterker van kunt worden.


59: Trudie Bukman: Zonder Meer een verpakkings-arm initiatief. Werk doen wat er toe doet!

Het gesprek met Trudie Bukman is opgenomen in de winkel met de naam Zonder Meer. Deze is te vinden aan de Prins Hendrikstraat 11, net buiten het kleine centrum van Bodegraven en vlakbij het station. Trudie heeft haar leven omgegooid, nadat ze graag meer goeds zou willen doen voor de wereld.
Nadat ze in 2017 haar eigen bedrijf is begonnen, “Aagje, Financial Consultancy & Control”, begon ze in 2023 met de winkel Zonder Meer, een zero-waste en verpakkingsarme winkel met een workshopruimte achterin het pand.
In de winkel is van alles te vinden zonder verpakking. Grote voorraadbussen waar je zelf kunt tappen wat je hebben wilt, maar ook huishoud producten, producten voor persoonlijke verzorging en overheerlijke koekjes! Voor de verpakkingsvrije producten geldt dat in de winkel zoekt naar wat je wilt kopen. Daarna weeg je het product af en reken je het af bij de kassa. Daarvoor dus geen verpakkingsmateriaal, en dat is toch mooi meegenomen. Want, zoals Trudie zegt:”Je kan er moeilijk voor zorgen dat het plastic uit de oceanen gaat, maar wel dat er geen nieuwe bijkomt. Het lijkt voor nieuwe klanten soms een beetje ingewikkeld, maar wanneer je er eenmaal aan bent gewend is winkelen bij Zonder Meer erg leuk om te doen. De winkel zelf is ondergebracht in een stichting, vaste klanten kunnen zelf de deur openen en afrekenen, wanneer de winkel niet bemand is.
We spraken over wat haar bezig houdt. Het concept van de winkel, motivatie én we hebben samen een uitdaging gevonden om de wereld ook op een actieve manier mooier te maken. Immers, Trudie noemde in het begin van de aflevering al dat ze de iets goeds wil doen voor de wereld. We zullen in een vervolg aflevering horen of dat is gelukt, en hoe ze het heeft ervaren.
Shownotities:
Aagje
ZonderMeer in Bodegraven
Oogst, regeneratieve boeren:
Pieter Pot verpakkingsvrije winkel
Gemiva, ondersteuning van mensen met een handicap:
Gerriva, hartig en zoet
De cursus “de betekenis van rijkdom”, gegeven aan de Erasmus Universiteit Rotterdam:
De lezing waarover we hebben gesproken welke door Trudie wordt gegeven is op 17 september 2026 en 9 november 2026. Aanmelden bij www.aagje.nu/
60: Hoe verloopt de verpakkingsvrij uitdaging van Jelle Boomsma?

In deze aflevering horen we het vervolg van de uitdaging welke Jelle met zichzelf is aangegaan. Hij wil zijn hoeveelheid voedselverpakking verminderen tot de helft van wat hij voor de uitdaging had.
Het begon allemaal met een kort bericht op Signal, waarin Jelle vroeg om tips om zijn hoeveelheid plastic verpakkingsmateriaal te kunnen verminderen. Daarop heb ik hem uitgenodigd om hierover met mij in gesprek te gaan. Immers, zelf ontdekken is veel leuker, en het zet je vaak op een creatieve manier aan het werk om andere keuzes te maken. Ik wilde bovendien weten wat hem dreef, wat zijn eigenlijke motivatie is.
Daarop hebben we een vervolg gesprek gehad, waarin bleek dat zijn uitdaging niet helemaal was gelukt. Het gesprek van vandaag is daar weer een vervolg op, om te horen wat de vorderingen zijn en wat hij heeft ontdekt. Want dat boodschappen doen in een supermarkt zonder met allerlei plastics thuis te komen een uitdaging is, daar waren we na aflevering 1.5 al wel achter.
Omdat ik lastige woorden goed wil uitleggen een korte uitleg over aerosols: Aerosol verwijst naar een mengsel dat bestaat uit fijne deeltjes of druppeltjes die zweven in een gas, meestal lucht. In eenvoudige bewoordingen: het zijn minieme deeltjes van vaste stof of vloeistof die blijven drijven in de atmosfeer of in een gesloten ruimte. Veel vrachtschepen op de oceanen hebben nu schonere brandstoffen, waardoor veel aerosols uit de atmosfeer zijn verdwenen. De lucht is, zeg maar, schoner geworden, maar daardoor hebben wolken een andere samenstelling en is de opwarming van de Aarde sterker geworden dan eerder werd voorspeld.
Dan nog als laatste een herinnering aan de vorige aflevering: De gast was Trudie Bukman, ze startte de winkel Zonder Meer in Bodegraven en ze geeft op 17 september en 9 november 2026 een lezing met Meer of Genoeg? In de ruimte achter in de winkel. Hierin wordt je uitgenodigd om eens anders te kijken naar succes, groei en ondernemen. Je kunt ja aanmelden voor deze lezing op de website aagje.nl
Trudie Bukman: http://www.aagje.nl/
De podcast pagina van Growthbusters: www.growthbusters.org/podcast
