Podcast

Sinds november 2024 staat mijn eerste (trailer) aflevering van de podcast online.

Nadat ik honderden podcasts heb beluisterd, lijkt het mij een goed idee om mijn visie ook beschikbaar te maken in gesproken woord. Het is het blijkbaar lastig om Aardeinbalans op het internet te vinden. Dat ligt aan de enorme hoeveelheid informatie die beschikbaar is. De onderstaande podcast zijn mijn persoonlijke favorieten:

• Nate Hagans: The Great Simplification

• Joshua Spodek: This Sustainable Life

• Growthbusters: the Growthbusters podcast

• Planet Critical: The planet critical podcast

• Population Balance: Overshoot

Een podcast kun je gemakkelijk ergens beluisteren. Dat kan onderweg zijn in trein, bus of auto. Dat kan tijdens een klusje in huis zijn. Misschien beluister je graag een podcast tijdens het joggen?

Aflevering 001: Een introductie voor ‘Mijn duurzame leven’

Deze korte aflevering geeft een indruk wat ik wil doen. Hoe ik het wil doen. Natuurlijk probeer ik het anders te doen dan anderen, maar dat zal niet gemakkelijk zijn. Ik wil tijdens mijn podcast proberen het hele verhaal te vertellen. Ik weet aan de andere kant, dat ik dat nooit in één aflevering kan vertellen. Welk verhaal? De problemen waar we allemaal op Aarde mee te maken hebben. Dat gaat over klimaat, bos, mens, dier. Maar ook over economie, politiek en geschiedenis. Soms zijn het gewoon wat gedachten die ik vertel, soms een artikel welke ik interessant vind om voor te lezen.

Ik wil mijn verhaal zo vertellen, dat iedereen er informatie uit kan halen. En lukt dat niet in de ene aflevering, dan zal ik hier later zeker op terugkomen.

De podcast welke ik beluister zijn allemaal in het Engels. En nu wil ik proberen om deze 5 samen te voegen in één. Allemaal gaan ze over de toestand van de Aarde. De problemen welke we dagelijks voelen, maar ook wat we er aan zouden kunnen doen. Hiervoor gebruik ik de zogeheten Spodek – methode. Deze methode is bedacht door Joshua Spodek. Ik was 2 keer te gast in zijn show.

Inmiddels heb ik één van zijn cursussen gevolgd, in het Engels. Deze cursus gaat over leiderschap en milieu/natuur. Ik wil geen leider zijn zoals in de politiek, maar wel als iemand die een voorbeeld is hoe je iets anders kunt doen. Tijdens de podcast zal ik hier regelmatig op terugkomen. Laten zien dat je op een eenvoudige manier betere keuzes voor de Aarde kunt maken. En weet je wat? Ik wordt daar heel gelukkig van en weet dat jij dat ook gaat voelen.

Ik sta open voor opmerkingen. Geef me wel de tijd om te leren. Misschien zijn er onderwerpen of personen zijn die je graag in mijn podcast voorbij hoort komen? Dan kun je mij een email sturen met je vraag of opmerking.

Aflevering 002: Wie ben ik en waar kom ik vandaan? Even voorstellen

Ik ben Jan Mulder. Geboren in 1967, in een gezin van 4 kinderen. Van jongs af aan opgegroeid met veel natuur om me heen. Veelal op het water, in het water of langs het water te vinden.
Ook op school zocht ik het ‘groen’ op. Bij de beroepskeuze-test van de MAVO werd al duidelijk dat ik iets ‘in het groen’ zou gaan doen.
Ik kwam op de wachtlijst te staan voor de school voor dierverzorging in Barneveld. Tijdens die wachtperiode heb ik in Sneek op school gezeten, op de toen Middelbare Landbouwschool.
Zo onzeker als ik was, kwam ik in Barneveld in een klas van 26 leerlingen. We waren met 5 jongens zwaar in de minderheid, maar het was de mooiste schoolperiode die ik me kan herinneren.
Na die schooltijd moest ik nog mijn dienstplicht vervullen. Ik was ‘lichting’ 90-4. Na deze diensttijd mocht ik vervroegd naar huis. De dienstplicht werd in die tijd langzaam afgebouwd. Na 12 maanden mocht ik naar huis, waar ik mijn vrachtwagenrijbewijs heb verruild voor een ‘echte’.
Ik heb daarna een poging gedaan om in een dierenwinkel in Hengelo mijn proeftijd vol te maken. De werkgever vond dat achteraf niet zo’n goed idee, waarna ik na 7 weken iets anders moest gaan doen.
Een zware tegenvaller, maar na jaren van uitzendwerk ben ik internationaal chauffeur geworden bij OAD reizen.
Dit internationale reizen heb ik rond 2006 ingeruild voor binnenlands vervoer. Nu werk ik vanuit Nijmegen en rijd in het gebied tussen Apeldoorn en Venlo. En heb elke dag een gevoel van vakantie. Ik heb elke dag plezier in mijn werk.
Ik sloot me aan bij Growthbusters, de documentaire “Hooked on Growth” is gratis te zien op Youtube. Later mocht ik meedoen met Gaia. (gaia.groups.io) Hier vond ik veel herkenning en interessante personen die zich allemaal inzetten om de Aarde leefbaar te houden. Schrijvers, onderzoekers, wetenschappers en filmmakers zijn samen lid van deze mooie club.
Joshua Spodek leerde mij de Spodek methode. Ik heb zijn cursus leiderschap en milieu (‘leadership and environment’) gevolgd en daardoor werd mijn netwerk weer groter. Ik ben 2x bij Josh Spodek in zijn podcast te gast geweest (This sustainable life). Aflevering 1 en 2
Andere Podcast welke ik volg:
Overpopulation Podcast;
The great simplification;
Growthbusters podcast;
Planet Critical.
Interessante boeken:Bright green Lies; Limits to growth; Countdown; Less is more; Planet of 3 billion; The crash course; Reality blind; Energy and human ambitions on a finite planet (ook webversie);Ecological footprint; Abundand Earth.
Op mijn website heb ik meer interessante links.

Aflevering 003: De treinreis naar Spanje. Missie: Cherly als maatje voor mijn maatje

Salto was veel alleen thuis, zeker wanneer ik voor mijn werk onderweg was. Dat zat me niet lekker, omdat honden roedeldieren zijn.

Mijn zus en zwager zochten een thuis voor één van hun honden, Cherly, omdat er in hun omgeving regelmatig vuurwerk werd afgestoken. Ook werd er veel gejaagd in hun omgeving, ofwel, Cherly was regelmatig erg bang voor plotselinge geluiden. Ze zijn rond 2021 naar Spanje verhuisd, omdat ze het koude en gure weer in Nederland – vooral in de wintermaanden – niet meer fijn vonden.

Met dat ik zo langzamerhand een maatje voor mijn eigen hond, Salto, zocht, was dat een goede reden om nu een bezoek aan ze te brengen. Zonder nadenken heb ik voor de trein gekozen, vanwege het duurzame karakter, de kans op meer avontuur dan vliegen en in mijn eentje autorijden helemaal naar zuid Spanje zag ik niet zo zitten.

‘maar een vliegtuig vliegt toch wel, of je nu wel of geen stoel boekt’.

Eerst een uitleg tussen de verschillende soorten vluchten:

Bron: https://www-lunagroupcharter-com.translate.goog/en-gb/news/charter-flights-vs-scheduled-flights-differences?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=nl&_x_tr_hl=nl&_x_tr_pto=rq&_x_tr_hist=true

Een chartervlucht is een privévlucht zonder schema die wordt gehuurd door een persoon of organisatie voor een specifiek doel , zoals een vakantie of zakenreis. In tegenstelling tot geplande vluchten, die volgens een vast schema worden uitgevoerd en een specifieke route volgen, kunt u bij chartervluchten elk detail van uw vlucht kiezen, waaronder uw eigen schema, vertreklocatie en bestemming, naast vele andere factoren.

Een commerciële vlucht, of lijnvlucht, is een vlucht die wordt uitgevoerd door een luchtvaartmaatschappij en open is voor het grote publiek , waarbij passagiers vooraf tickets kunnen kopen. Deze vluchten volgen een vast schema en een vaste route, en worden meestal uitgevoerd met grotere commerciële vliegtuigen. Commerciële vluchten zijn ontworpen voor massatransport en kunnen honderden passagiers vervoeren. Dit betekent dat u uw vlucht deelt met veel andere mensen.

Een van de belangrijkste verschillen tussen lijn- en chartervluchten is de mate van flexibiliteit die ze bieden. In tegenstelling tot commerciële vluchten, die een vast schema volgen en zich aan een specifieke route houden, kunnen chartervluchten worden aangepast aan uw specifieke behoeften en voorkeuren . Hierdoor kunt u als reiziger uw eigen schema, bestemming en zelfs het type vliegtuig kiezen, waardoor chartervluchten een meer aanpasbare en handige optie zijn voor degenen die meer controle over hun reisarrangementen nodig hebben.

Dat het valt nog te bezien of dat vliegtuig ‘toch wel vliegt’. Kijk naar Covid 19. Een streeploze hemel, schoon van luchtverkeer doordat vliegmaatschappijen de toestellen aan de grond hielden vanwege te weinig (tot geen) passagiers. De lucht werd zelfs schoner gemeten én ervaren.

(bron: KNMI )

Een vluchtschema, zeker van lijnvlucht toestellen kun je zien als een spoor- of busboekje voor de vliegtuigen. Wanneer langdurig geen passagiers in een trein zitten – ik noem de nachttreinen – wordt de dienstregeling aangepast en verdwijnen de nachttreinen. Dat zie je ook vaak bij busvervoer. De laatste ritten zijn vaak leeg, en als dat het hele jaar door gebeurd wordt die laatste rit in de volgende dienstregeling niet meer uitgevoerd. Dat zie je dus ook bij de lijnvluchten.

Hoe is de berekening voor een korte vlucht qua milieu-impact (CO2 uitstoot, dus broeikasgas)?

Volgens Milieucentraal:

“Klimaatvriendelijker op vakantie gaan, begint met minder of niet vliegen. Een vliegreis belast het milieu maar liefst 8 tot 12 keer zoveel als dezelfde reis per trein. Het verschil is het grootst op een korte reisafstand (minder dan 700 kilometer).

Verder draagt een vliegreis 1 tot 4 keer zoveel bij aan het broeikaseffect als dezelfde reis per auto. Ook hier is het verschil het grootst op de korte afstand.”

Volgens Stefan Gössling, die in aflevering 755   te gast was in de podcast van Joshua Spodek:

• Ongeveer 2 – 4 procent van de mensen vliegt in een bepaald jaar naar het buitenland
• Mensen die vliegen denken dat meer dan de helft van de bevolking vliegt. Dat blijkt dus maar 2-4% te zijn.
• Vliegen is zwaar gesubsidieerd, dus arme mensen helpen financieel om rijke mensen te kunnen laten vliegen.
• Luchthavens en luchtvaartmaatschappijen worden vaak ondersteund en gered door belastingen
• Arme mensen hebben meer last van de milieuschade door vliegen dan rijke mensen, vanwege de stijgende zeespiegel, en vaak niet de middelen om zich te weren tegen de hoger wordende temperaturen op Aarde.

Voor de volledigheid hieronder de tabel van Statista. Ter vergelijking vond ik ook een tabel op Ourworldindata

Meer voordelen van een treinreis: avontuurlijk, je ziet meer, onderweg kun je prima vermaken (boek, puzzel, gesprek) en je komt rustig in de nieuwe omgeving.

Aflevering 004: Over onze voetafdruk en Overbevolking: Quintijn Hoogenboom

Een gast uitnodigen voor mijn podcast is een eerste keer altijd spannend. Quintijn Hoogenboom was bereid mij te helpen, dus ik heb hem gevraagd om mijn eerste gast te willen zijn. Dat was voor hem zijn allereerste podcast. En we zijn er allebei erg tevreden over. Benieuwd wat jij ervan vindt.

Via Twitter zijn we elkaar gaan volgen, nadat ik in 2023 posters heb opgehangen in Arnhem. We zitten beide op dezelfde golflengte, en dat geeft het gevoel van verbondenheid. Lange tijd voelde ik me ‘een schreeuwende in de woestijn’, zoals ik dat zelf bewoord. Waarom ziet niemand anders, wat ik al zo lang zie? Maar deze posters gaven duidelijk aan, dat er heel veel mensen hetzelfde zagen. Een enkele uitzondering, en juist die enkelen zorgden ervoor dat de posters maar 2 dagen zichtbaar zijn geweest.

Quintijn is lid van werkgroep voetafdruk Nederland. Een werkgroep die zich bezig houdt met hoe we omgaan met onze Planeet. Hij legt uit wat die voetafdruk is, en hoe die voor iedereen anders is. Ook dat je zelf invloed hebt op de grootte van je voetafdruk. Hij legt in eigen bewoording uit wat het probleem is van de situatie die in het Engels “Overshoot” heet. Teveel mensen gebruiken zoveel grondstoffen, dat de Aarde niet meer kan herstellen. Bovendien wordt er zoveel vervuild, dat de planeet het niet meer kan opruimen. Dat was tot voor 1970 wel anders. Toen kon de Aarde onze (lucht) vervuiling nog ‘opruimen’, doordat de oceanen én de bossen de CO2 gemakkelijk konden omzetten in Zuurstof (O2) en – voor de plant noodzakelijke – stoffen om te kunnen groeien. We noemen dat fotosynthese. (De C van CO2 werd door planten en oa algen opgenomen door middel van deze Fotosynthese).

Hij zit in het bestuur van de Faunabescherming. Ook daar vertelt hij in de podcast met enthousiasme over. De Stichting Faunabescherming ‘… is een niet gesubsidieeerde, landelijke vrijwilligersorganisatie. Haar doe is een thisch en wetenschappelijk verantwoord faunabeleid. Stichting De Faunabescherming tracht haar doel te bereiken door het voeren van acties en campagnes tegen de hobbyjacht en voor betere wetgeving en onderzoek. Waar in het wild levende dieren in de knoei komen, nemen wij het voor ze op, ook in juridische procedures”. (uit: doelstelling stichting De Faunabescherming)

Genoemd in de podcast:

Boek: “De kolonisatie van de Toekomst“

Boek en video “Bright Green Lies“.

Aflevering 005: Werk maken van andermans afval. De Zwerfinator Dirk Groot

Onderaan de tekst staan de koppelingen naar diverse websites.

Dirk houdt zich al jaren bezig met zwerfafval. Hij brengt dit in kaart en adviseert Rijkswaterstaat en het kabinet over dit landelijke probleem. Op zijn website houdt hij een blog bij, hij stuurt vrijwilligers aan en is betrokken bij landelijke projecten zoals  bijvoorbeeld ‘schone rivieren’. Ook geeft hij presentaties op scholen en bij bedrijven. Eén van zijn successen is het terugdringen van plastic verpakkingen van bijvoorbeeld Antaflu. Ook zijn de gegevens die hij heeft verzameld gebruikt bij de invoering van statiegeld op kleine flacons en blik. Het volgende probleem wat zich voordoet zijn de kapot getrokken prullebakken in de grote steden. Ook dit brengt hij in kaart. Hij legt in deze podcast aflevering uit dat de plastic vervuiling, wereldwijd, één van de gevolgen is van de fossiele industrie. Bovendien weet hij uit te leggen wat het effect is op klimaatverandering nu we zoveel troep weggooien, en waar dat uiteindelijk terecht komt.

De toename van plastic vervuiling: https://ourworldindata.org/plastic-pollution

De hoeveelheid fossiele brandstof nog aanwezig: https://ourworldindata.org/grapher/years-of-fossil-fuel-reserves-left

De website van Dirk, Zwerfinator https://zwerfinator.nl/

Plastic soup surfer Merijn Tinga: https://www.plasticsoupsurfer.org/nl/

Schone rivieren, een initiatief van IVN in samenwerking met Zwerfinator: https://www.schonerivieren.org/

Aflevering 006: De Jevons Paradox

Ken jij de Jevons Paradox?

Bijna iedereen krijgt er in haar of zijn leven mee te maken, en toch heeft niet iedereen er van gehoord.

In het kort houdt de Jevons Paradox in, dat de besparing – in energie, uiteindelijk zorgt voor hogere gebruik van Energie.

Door het vervangen van energie zuinige apparaten, gaan we met z’n allen juist meer energie gebruiken. Alle apparaten welke je vervangt, moeten immers eerst worden gemaakt. Dat kost allemaal energie. Kijk naar de led verlichting: Doordat led verlichting efficiënter omgaat met energie, wordt overal led verlichting aangebracht op plaatsen waar dat eerder niet het geval was. Langs de vele snelwegen, fietspaden, maar ook led-panelen welke onze aandacht trekken met advertenties. Die zie je nu heel veel in de grote steden. Wie kent niet de grote panelen op Trafalgar Square in London? Zulke panelen zie je tegenwoordig in nagenoeg elke grote stad.

Ik lees een stukje uit ‘Energieslank leven met Klimaatdukaten’, pagina 26

Zelf heb ik ook een mooi voorbeeld van deze Jevons Paradox:

• Ik bespaar energie en water doordat ik de temperatuur in mijn woning op 15 graden heb gezet en alleen tussen 18.00 en 20.00 uur ’s avonds de temperatuur op 17 graden heb staan;

• Ik spoel met mijn badwater het toilet;

• Ik ben veel stroom gaan besparen omdat ik vers voedsel koop op de markt, waardoor ik de stekker van de koelkast uit het stopcontact heb gehaald én ik geen vriezer meer heb waar ik mijn vlees en brood in bewaarde.

• Doordat ik niet meer op vakantie ga, en ik mijn huis heb geïsoleerd ben ik ook daar kosten aan het besparen.

Zo hield ik jaarlijks geld over. Nu kon ik dit geld wat ik overhield, uitgeven aan onzinnige dingen als vakantie of dure spullen, wat vervolgens weer níet goed is voor de Planeet en de CO2 uitstoot. In plaats daarvan ben ik minder gaan werken, en heb ik meer vrije tijd. Ik voel me minder gestrest en zit prettiger in mijn vel.

De volgende stap wordt een kleinere tweedehands auto aanschaffen, zodat ik bespaar op brandstof, verzekering en onderhoud/banden.

Aflevering 007: Beslissingsverandering als eerste stap naar systeemverandering. In gesprek met Arnold Bomans

Arnold Bomans

Vaak hoor ik om me heen dat het systeem waarin we met z’n allen zitten niet meer werkt. Er zijn legio problemen ontstaan, en het lijkt allemaal steeds complexer te worden om de problemen aan te kunnen pakken. Ik noem hier de woningnood, de bevolkingsgroei, de klimaatverandering en de daarmee gepaard gaande problemen met oogsten, droogte, het op raken van de fossiele brandstoffen zoals olie, en de blijvende wens van vele partijen die daar baat bij hebben om te blijven groeien op een Planeet die niet mee kan groeien. Oceanen warmen mee op, waardoor orkanen steeds zwaarder worden. Dier en plantsoorten sterven uit, de lijst is nog veel langer.

Arnold Bomans is bedenker van ‘beslissingsverandering’, als eerste stap naar een systeemverandering. Op de website ‘decisionschange.net’ valt de volgende tekst te lezen: De wereldwijde crises, zoals klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit, zijn niet doeltreffend aangepakt door de huidige besluitvormingsprocedures, zoals de door de Verenigde Naties georganiseerde conferenties van de partijen. Daarom is er behoefte aan een beslissingswijziging.

In oktober 2023 ontving ik een email van Arnold Bomans, of ik mee wou denken over een manier om zijn project “Beslissingsverandering” ludiek onder de aandacht van het grote publiek te brengen. Ik had toen net nogal wat commotie veroorzaakt door posters te verspreiden in Arnhem.

Arnold is lid van de werkgroep voetafdruk Nederland, betrokken bij Extinction Rebellion en is bedenker van ‘Beslissingsverandering’. Hier is toen verder geen ludieke actie uit voortgekomen. Echter, omdat Arnold betrokken is bij bovenstaande organisaties heb ik hem uitgenodigd om gast te zijn in mijn -nog beginnende- podcast.

Voor een ontmoeting met Arnold ben ik naar Bergen op Zoom gereisd met de trein. Hij verbleef daar tijdens een korte vakantie en omdat daar een oud-klasgenoot van me woont heb ik van de gelegenheid gebruik gemaakt om die dag twee afspraken te plannen. Ik heb bovendien zelf kort in Bergen op Zoom gewoond, dus ik kon zo ook wat herinneringen ophalen voor mezelf.

Vanwege de beperking met online opnemen, heb ik ervoor gekozen om met Arnold in een restaurant af te spreken. De bedoeling was om daar vroeg te zijn, om drukte te vermijden wat de opname mogelijk rumoerig zou kunnen maken.

De treinreis duurde veel langer dan gepland door omstandigheden bij de spoorwegen, en daardoor kwam ik veel later dan de bedoeling was, aan in Bergen op Zoom. Het was inmiddels behoorlijk druk geworden in het restaurant, en de eigenaar vond het ook nog eens extra gezellig als er bovendien muziek te horen was. Dit kwam de opname én mijn concentratie niet ten goede, maar ondanks dat denk ik dat de opname goed is te beluisteren.

Over beslisverandering:

Velen zeggen dat het systeem waarin we leven niet deugt. Het moet anders. Niemand heeft een duidelijk idee hoe dat anders zou kunnen. Arnold is hiermee aan de gang gegaan, nadat hij zijn baan had opgezegd. Hij heeft een aantal personen weten te interesseren die hem helpen met dit plan. In het kort komt het erop neer dat de besluitvorming niet meer bij de huidige machthebbers ligt, maar dat zowel wetenschappers, specialisten alsook burgers in een overleg orgaan worden gekozen om betere keuzes te maken. Keuzes die klimaatverandering echt tegengaan, keuzes die in het belang zijn van de burger en het overige leven op de Planeet.

https://www.decisionchange.net

https://www.voetafdruk.eu/columns/_20210123abburgerberaadoverdemilieucrisis.html

Aflevering 008: Werk maken van andermans afval. De Zwerfinator Dirk Groot 1.5

Nadat de verbinding weer was hersteld werd ook het gesprek weer snel opgepakt. In deze aflevering 1.5 heb ik Dirk gevraagd of hij met mij de Spodek Methode wilde doorlopen. Voor mij een goede oefening, en aardig als Dirk is, liet hij zich leiden door mij. Het was voor hem even zoeken om een leuke uitdaging voor zichzelf te vinden. Een uitdaging die aansloot bij het gevoel, de emotie(s) die hij beleefde toen hij op vakantie oog in oog stond met dieren welke wij in Nederland niet kennen. Vooral omdat de methode voor velen nog niet bekend is, is het in het begin puzzelen om te bedenken wat dan aansluit bij het sterke, belangrijke gevoel wat je ooit in de natuur hebt gehad.

Hoor hoe we samen de methode doorlopen, en wat hij uiteindelijk gaat doen om de Aarde een beetje mooier te maken. In aflevering 2 zullen we het gaan hebben over deze uitdaging.

Aflevering 009: De broodtas, door Marie-José de Zeeuw

Mijn brood haal ik tegenwoordig in een katoenen broodtas bij de lokale bakker. Toen ik las dat de bedenker van de katoenen broodtas in IJsselstein woont, heb ik contact met haar gezocht. De bedenker blijkt Marie-José te zijn, die me vertelde dat ze niet de bedenker was, maar dat ze dit idee wel groter heeft weten te maken. Nadat ik eerst een rondje door het oude centrum heb gelopen ben ik naar het restaurant gelopen waar ik met Marie-José de Zeeuw had afgesproken. Het restaurant is een plek voor dagbesteding voor mensen met een lichte beperking. Een mooie plek om dit gesprek te gaan houden, zo leek mij. Helaas was er veel geluid hoorbaar op de ‘achtergrond’, wat het gesprek soms lastig te verstaan heeft gemaakt.

Nadat we eerst wat hebben gegeten heeft Marie-José uitgebreid verteld hoe een klein idee steeds groter werd en uiteindelijk landelijke bekendheid kreeg. Daarna ging het steeds sneller, en werden haar broodtassen ook in het buitenland verspreid.

Ik zie hier een mooi voorbeeld van hoe iets wat heel klein begint steeds groter kan worden. Met soms onverwachte gevolgen. Maar je zult wél ooit de eerste stap moeten zetten.

We hebben een soort afspraak gemaakt: Marie-José ziet het project van de broodtas als onafgemaakt. Ze had ideeën om van delfts-blauwe gordijnstof broodtassen te gaan maken en verspreiden, maar covid-19 gooide roet in deze plannen.

Wanneer iemand van de luisteraars de delfts-blauwe broodtas in productie wil nemen, is Marie-José bereid om de inmiddels gemaakte tekeningen kosteloos ter beschikking te stellen. Alle ontvangen aanvragen zal ik naar haar doorsturen.

Zoals ik eerder schreef is de opname niet goed gelukt. De microfoon waar ik normaal mee opneem heeft niet gewerkt, en het geluid is opgenomen door de kleine microfoontjes welke we beide – als reserve- hadden opgespeld. Het is me wel gelukt om veel achtergrondgeluid weg te filteren, maar dat is ten koste gegaan van de kwaliteit. Ondanks dat, is het een levendige aflevering geworden, waar Marie-José bereid was om de Spodek-Methode met mij te doorlopen. Dat betekent dus ook dat van deze aflevering een vervolg opgenomen gaat worden.

Genoemd in de aflevering:

https://www.bakkersinbedrijf.nl/nieuws/duurzame-verpakkingen-brood-nodig

https://puurenloos.nl/

https://enjoycleaningup.com/author/alex

https://www.suzanneshandwerkshop.nl

https://www.klimaatneutraalijsselstein.nl/thema-s/en-meer/30-recycling/53-repair-cafe

https://lunchroomzolekker.nl

Aflevering 10: PFAS, 24 uurs-uitdaging en bijen

Een artikel wat me werd toegestuurd was de aanleiding voor deze aflevering. Een aflevering over PFAS, hoe PFAS in eieren zou komen en dat we geen scharrelkippen meer zouden moeten houden. Ik heb daar een ander idee over, wat ik graag in deze aflevering met je deel.

Ik krijg het idee, maar dat is puur hoe ik ernaar kijk, dat ‘we’ geen scharreleieren meer zouden moeten eten. We worden een kant opgestuurd met een – in mijn ogen – onjuiste reden. In plaats van PFAS en bestrijdingsmiddelen aan te pakken door middel van wetgeving, worden mensen die diervriendelijk kippen houden in een kwaad daglicht gezet. Ik blijf gewoon de eieren van mijn kippen eten.

Ook bespreek ik in deze aflevering de uitdaging die ik ben aangegaan om 24 uur geen stroom in mijn woning te gebruiken.

Ik besluit met het goede nieuws dat één van mijn 2 bijenvolken de winter hebben overleeft, ondanks dat ik geen bij-onvriendelijke maatregelen heb genomen (of misschien juist wel omdát…?)

Het artikel van rtl nieuws: https://www.rtl.nl/nieuws/binnenland/artikel/5502354/pijnlijk-maar-waar-hoe-meer-kippen-buiten-scharrelen-hoe-meer

Mijn kleine onderzoek:

Vragen door Partij voor de Dieren:

https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-akerboom-over-de-schade-door-pfas-in-landbouwgif

---

PFAS als forever chemical uitgelegd in het Engels (vertalen via Google translate) https://chemtrust.org/pfas/

PFAS kan wel 1000 jaar in het milieu blijven volgens deze tekst (Engels)

Perfluoroalkyl and polyfluoroalkyl substances, or PFAS, have earned the nickname of forever chemicals from their extraordinary ability to stick around in the environment long after they’ve been used.

These synthetic compounds, commonly used in consumer products and industrial applications for their water- and grease-resistant properties, are now found practically everywhere in the environment.

WATCH: What we know about toxic ‘forever chemicals’ and how to reduce our exposure

While many chemicals will degrade relatively quickly after they’re disposed of, PFAS can stick around for up to 1,000 years. This durability is great for their use in firefighting foams, nonstick cookware, waterproof clothing and even food packaging.

Bron: https://www.pbs.org/newshour/science/researchers-have-developed-a-way-to-break-down-long-lasting-pfas-compounds-using-light

---

Aflevering 11: De uitdaging van Dirk Groot met oog voor de natuur

Dirk Groot bespreekt in deze aflevering wat zijn persoonlijke uitdaging, een bezoek brengen aan de Marker Wadden zonder zijn telefoon mee te nemen, met hem heeft gedaan. Ik kan alvast verklappen dat het niet helemaal is gegaan zoals gepland, maar dat het hem wél meer heeft gebracht dan in eerste instantie werd gedacht.

Aflevering 12: Een leven zonder afval van Emily-Jane

Leven zonder afval met Emily-Jane ……

Voor het gesprek met Emily-Jane ben ik naar haar kantoor/werkplek in Baarn gereisd. De reis met het openbaar vervoer verliep op de heenweg zonder problemen. Een overstap van bus naar trein in Nijmegen, en daarna een vlekkeloze overstap van Utrecht naar Baarn, via Hilversum. In Baarn viel mijn oog op een schitterende stoeptegel, welke bij diverse rioolputjes op de stoep waren aangebracht: “Hier begint de zee, niks inwerpen”. Het doet me stilstaan en glimlachen. Een mooie binnenkomer.

Emily-Jane verbaasde zich over de enorme hoeveelheid afval wat ze genereerde, toen ze haar kinderen kreeg. Stapels luiers en vele soorten verpakkingsmateriaal, welke ervoor zorgden dat haar Kliko binnen de kortste keren vol zat. Ze werkte in de zorg als verpleegkundige, en tijdens haar zwangerschapsverlof vond ze een andere soort luiers dan welke ze eerder had moeten kopen voor haar eerste baby. Deze waren gemaakt van bamboe, uitwasbaar en dus ook goed te hergebruiken. Bovendien was haar baby daardoor sneller zindelijk dan haar eerdere kinderen. En het waren niet alleen luiers welke jonge ouders als extra afval genereren. (Toen ik baby was, waren alle luiers van katoen en goed uitwasbaar).

Tijdens haar zwangerschapsverlof is ze op zoek gegaan naar andere manieren om haar huishouden te doen. Daar begon ze al met het maken van haar eerste broodzakken van katoen, het fabriceren van andere vormen van zeeppoeders en dergelijke.

Eerst hielp haar moeder haar met het maken van de diverse producten, daarna heeft ze de stoute schoenen aangetrokken en is ook fabrikanten gaan zoeken en benaderen die inmiddels al langzaamaan aan het overschakelen waren naar producten zonder verpakking. Nu heeft ze een webshop in plastic vrije materialen voor huishouden en tuin. Ik heb mijn ogen uitgekeken wat er allemaal verkrijgbaar is! Van tabletten waar je op moet kauwen wat vervolgens als tandpasta werkt, tot zeep en shampoo in vaste vorm. Deze laatste is inmiddels ook in supermarkten en bij de drogisterijen te verkrijgen. De producten zitten vaak in een kartonnen verpakking welke gewoon bij het oud papier kunnen worden gedaan voor hergebruik.

Ze heeft 2 boeken geschreven met de titel ‘leven zonder afval’, en heeft van de plastic soup foundation een onderscheiding gekregen. De webshop van Emily-Jane is te vinden op www.levenzonderafval.com.

Bovendien is ze te vinden via alle sociale mediakanalen. Via haar Instagram zag ik dat er veel korte filmpjes zijn hoe je specifieke producten kunt gebruiken.

Aflevering 13: Een leven zonder afval (deel 2). In gesprek met Emily-Jane

In dit tweede deel vertelt Emily verder over de ontwikkeling van haar webshop. Ook laat ze mij zien hoe ze de bestellingen verwerkt en wat er allemaal aan plastic vrije huishoud producten te verkrijgen is. Ik overdrijf niet wanneer ik zeg dat ik verbaasd was wat ik aantrof.

Na mijn bezoek ben ik thuis haar webshop gaan bekijken en heb ik een bestelling geplaatst. Deze was binnen een paar dagen al bij mij thuisbezorgd. Verpakt in een gebruikte doos, en alles in de doos zonder plastic, maar mét krantenpapier als opvulling.

Op haar Instagram, op de website én in haar boeken is uitgebreid te vinden hoe de verschillende producten gebruikt of gemaakt kunnen worden.

Aflevering 14: Dat is aanpoten, met Ruben Hein

Naast getalenteerd zanger en tekstschrijver zet Ruben Hein zich in om de biodiversiteit in Nederland te vergroten. Samen met een groepje enthousiastelingen trekt hij er 2x per jaar op uit om heggen en hagen te planten. Hij is groot fan van de natuur en vindt het heerlijk om vogels te spotten in hun natuurlijke leefomgeving. Zijn liefde voor de natuur is terug te horen in zijn songteksten.
Ik kwam Ruben Hein op het spoor toen ik hem op Radio 2 hoorde met de plaat Elephants. Sindsdien ben ik fan van zijn muziek. Met zijn heerlijke stem en zijn mooie teksten weet hij bij mij vaak een gevoelige snaar te raken. Toen ik via zijn Instagram zag dat hij met het project ‘aanpoten’ was begonnen was het voor mij een logische stap om hem voor de podcast te vragen. Tot mijn vreugde kreeg ik via zijn management een positief antwoord, waarna de afspraak tot dit gesprek snel was gemaakt.
In deze aflevering vertelt hij hoe het project “aanpoten” is ontstaan en hoe hij met zijn team van enthousiastelingen te werk gaan. Door middel van donatiegelden worden haagplanten aangekocht. Op de website https://aanpoten.nu/ kunnen mensen ook stukken grond ter beschikking stellen waar deze heggen en hagen kunnen worden geplant.
Het blijkt een succesformule: ze gaan per keer 3 dagen aan het werk op verschillende locaties in Nederland. Eén keer in het voorjaar en een keer in het najaar, dus in totaal 6 dagen. Per locatie worden 250 planten als haag gepoot.
Hij vertelt dat het meer doet dan het gevoel om te vergroenen. Het enthousiasme van de grondeigenaren en boeren werkt positief en geeft enorm veel voldoening. Dit geeft hem de energie en motivatie om hier met plezier aan mee te werken. Met dit project laat Ruben Hein, samen met zijn team zien, dat het heel gemakkelijk is om iets goeds te doen voor de natuur in Nederland. Niet alleen mopperen dat er zoveel verloren gaat, maar de handen uit de mouwen en aanpoten.
Er is nu ook ‘grenzeloos aanpoten’, waarbij stukken grond in het buitenland worden aangekocht en op die manier veilig worden gesteld. Op die manier kunnen die gronden voor de natuur veilig worden gesteld, voordat ‘de mens’ hier in gaat grijpen.
De foto bij deze aflevering is van fotograaf Danny Zwols

Ruben Hein volgens Wikipedia
De website van aanpoten
Grenzeloos aanpoten

Aflevering 15: Een activist is altijd actief. Lode Devos zet zich in voor het goede

Lode Devos

Als natuurlijk bijenhouder heb ik af en toe informatie gevonden via de website https://www.natuurlijkimkeren.org/  En omdat ik ook het verhaal van onze bijen goed wil laten vertellen heb ik ook met hen contact opgenomen. Lode Devos was enthousiast om hierover te komen vertellen. Immers, duurzame keuzes betekent voor mij ook, dat ik mijn bijen op een dusdanige manier wil houden, dat ze de klimaatverandering zo natuurlijk mogelijk kunnen overleven. Met wisselend resultaat, de ene winter lukt het wel om ze te laten overleven, een andere winter lukt dat helaas niet.

Lode Devos is Vlaming maar woont in Wallonië, en dat betekent dat Lode de eerste ‘buitenlandse’ gast is. Mijn duurzame leven gaat internationaal!. Lode is bijenhouder sinds 2010. Hij was niet tevreden met de manier hoe imkers met bijen omgaan en zocht gelijkgezinden in een andere manier van bijenhouden. Zo is natuurlijk imkeren ontstaan. Het is krankzinnig, zo zegt hij zelf, dat een  -van nature- wild insect wordt aangemerkt als ‘nutsdier’, en is ondergebracht onder het ministerie van landbouw, samen met koeien, schapen en varkens.

————————

Toen Lode begon als therapeut voor psychiatrische patiënten, kon hij niet vermoeden dat zijn loopbaan zou eindigen bij Greenpeace. Zijn hele werkzame leven staat echter in het teken van sociale en ‘groene’ keuzes welke op zijn pad kwamen. Ecologie en de natuur heeft hij altijd erg belangrijk gevonden, en hoe mooi was het voor hem, dat hij daar gedurende zijn leven zijn werk van heeft kunnen maken.

Zijn werkzame leven begon bij een bedrijf in Natuurvoeding. Daarna werkte hij 16 jaar in de houthandel, waar hij de wereld in trok op zoek naar hout uit verantwoord bosbeheer voor, bijvoorbeeld, de bouw van muziekinstrumenten. Via die houthandel kwam hij in contact met het Wereldnatuurfonds (WWF), waarna hij zich bij het WWF zo’n 5 jaar bezig ging houden met duurzaam beheerd bos en het FSC keurmerk. (Forest Stewardship Council). Sinds 1990 werd Lode als vrijwilliger, activist bij Greenpeace, naast de werkzaamheden welke hij op dat moment deed. Uiteindelijk werd hij hier werkzaam en eindverantwoordelijke voor alle acties. Met perioden ook campagnedirecteur. Bij Greenpeace heeft hij gewerkt tot aan zijn pensioen.

Lode heeft een warm hart voor straatkinderen. Zie de website https://www.mobileschool.org/. In deze eerste aflevering van de reeks leg ik de focus eerst op dit belangrijke project. Een project voor straatkinderen waardoor die zich weer gewaardeerd gaan voelen, en de mogelijkheid krijgen om zich te ontwikkelen. In grote delen van de wereld worden deze straatkinderen gezien als vies, lastig en vuil. Door het project waar Lode en zijn dochter actief mee zijn, krijgen deze kinderen een kans om zichzelf te ontwikkelen. Lode vertelt hier vol enthousiasme over, en tijdens de nabewerking van deze aflevering krijg ik weer kippenvel wanneer ik zijn verhaal hoor.

https://www.mobileschool.org/ en https://www.streetwize.be/  zijn de websites welke hij aanhaalt waar iedereen leert om zijn/haar kansen te benutten. De centrale figuur hierin is https://www.streetwize.be/team/arnoud-raskin

Tenslotte heeft hij het nog kort over https://www.delandgenoten.be/ Een organisatie die landbouwgrond verwerft en ter beschikking stelt aan bioboeren. Met de garantie dat die gronden, los van de boer, gegarandeerd biologisch en natuurlijk blijven.

Aflevering 16: Ben ik extreem?

De planetaire grenzen:

Bron: https://www.stockholmresilience.org/research/planetary-boundaries.html

De website over olie waar onderstaande illustratie vanaf komt:

How is petroleum formed?

Op de volgende website is een levendige klok te zien hoeveel olie er nog op Aarde aanwezig is. Dit is inclusief alles wat al ontdekt is, maar waar nog geen productie plaats vindt. We horen immers regelmatig dat er ‘een nieuw olieveld in de oceaan/zee is gevonden’. Dat veld was al bekend, maar er werd nog geen olie gewonnen./

https://www.worldometers.info/oil

Aflevering 17: De duurzame keuzes van Dyana Loehr

Dyana Loehr schreef mij zelf een email naar aanleiding van mijn uitvraag aan Klimaat Natuurlijk IJsselstein om gast te mogen zijn in deze podcast. Ze schreef dat ze veel duurzame keuzes heeft gemaakt in haar leven, en dat ze daar graag over wil vertellen.
Dyana is getrouwd en woont met haar man in IJsselstein. Ze heeft biologie en milieukunde gestudeerd en werkt als senior communicatieadviseur op het gebied van duurzaamheid. Op dit moment werkt ze aan een project op het gebied van waterstof in de mobiliteit.
In deze aflevering gaat het gesprek over haar betrokkenheid bij de dames kledingketting in de stad, haar keuze om te kiezen voor een veganistische levensstijl en wat dat inhoud.
Ook vertelt ze waarom duurzame keuzes, die voor iedereen anders zijn, voor haar belangrijk zijn. Haar keuze om geen kinderen op de wereld te zetten is een heel bewuste geweest. Ze koopt zoveel mogelijk tweedehands, heeft een goed geïsoleerde woning met zonnepanelen, triple glas en een warmtepomp en gebruikt daardoor geen gas meer en weinig externe energie. Ze is zich bewust van de klimaatimpact die onze manier van leven heeft en probeert daar zoveel mogelijk rekening mee te houden. Zo verplaatst ze zich zoveel mogelijk met het openbaar vervoer, de fiets of wandelend en rijdt zo weinig mogelijk auto.
Het is een levendig gesprek, waarbij de tijd voorbij is gevlogen. We hebben afgesproken dat ons volgende gesprek mag gaan over haar werk, waarbij we hopelijk een kijkje krijgen in de ontwikkelingen van waterstof in mobiliteit.
De genoemde onderwerpen zijn via de website aardeinbalans.nl terug te vinden. Ik noem hier enkele:
www.clothingloop.org/nl
www.wawolliekringloop.nl/

Tijdens het gesprek wordt besproken welke keuzes hoeveel impact heeft op de CO2 uitstoot. Let wel: CO2 is slechts één van de broeikasgassen. Niet de sterkste, maar wel de meest voorkomende. CO2 komt vrij bij verbranding.

bron: Lund universiteit, Zweden

Aflevering 18: Marie-José over haar uitdaging en zero waste

In dit deel 2 van het gesprek met Marie-José krijgen we te horen wat haar persoonlijke uitdaging met haar heeft gedaan. Ook spreken we kort over de zero-waste wandeltour, waar ze mensen meeneemt naar winkels waar verpakkingsvrij inkopen kunnen worden gedaan. Deze wandeltour wordt mogelijk jaarlijks georganiseerd.
We lopen nog even langs de bibliotheek waar een vitrine is ingericht over dit afvalvrije leven. Er is in die vitrine aandacht voor producten waar geen, tot zeer weinig afval mee wordt gegenereerd. Grappig om te zien dat ook het boekje van Emily-Jane in de vitrinekast ligt. Die heb ik eerder in mijn podcast als gast gehad. 

www.levenzonderafval.com
zerowastenederland.nl

Aflevering 19: Babywoestijnen en onderbevolking??

Onderbevolking? Baby woestijnen?
Wat zijn dát voor woorden? Wat wordt daar mee bedoeld? Hebben we niet juist een probleem met woningTEKORT? Met steeds vollere wegen? Met steeds minder voedsel voor een groeiende wereldbevolking? Watertekorten, ecosystemen welke ineenstorten? Waar iedereen van afhankelijk is? Oceanen welke vól liggen met ons plastic? Met klimaatverandering doordat steeds meer bossen moeten worden gekapt om de mensheid van voldoende hout en voedsel en grond te voorzien? Zijn we niet juist de Aarde aan het kapotmaken omdat we steeds méér moeten of nodig hebben? Zie hier de tegenstrijdige belangen van economen en ecologen.
Het zijn woorden van mensen, die zien dat er te weinig baby’s worden geboren om de bevolking(sgroei) op peil te houden. Babywoestijnen, in het Engels “Baby-deserts”, net als de ‘food-deserts’:de Engelstalige aanduiding voor plekken waar geen (vers) voedsel te verkrijgen is.

Vervolgens worden er allemaal ‘problemen’ aangehaald, zoals te weinig kinderen om scholen open te houden, te weinig werkenden om straks de pensioenen van te betalen. Zie daarvoor (bijvoorbeeld) het volgende artikel, in het Engels, maar vertaald door Google translate is het goed te lezen.
https://www.lordashcroft.com/2025/05/the-rise-of-baby-deserts-why-we-need-all-party-support-to-promote-higher-birth-rates/

Aflevering 20: Rituele expressies, Katja Esser vertelt

Katja Esser is geboren in Nijmegen. Op jonge leeftijd is ze verhuisd naar Limburg en later in haar leven is ze verhuisd naar de Verenigde Staten. Tegenwoordig woont ze op anderhalf uur rijden van de stad Boston. Ze is aan mij voorgesteld door een cursusleider, toen ik de Engelstalige cursus voor duurzaamheid en leiderschap heb gevolgd.
Katja is een kunstenares. Ze houdt zich bezig met alles wat met rituelen te maken heeft en heeft voor haar werk de ‘lifetime-achivement-award’ gewonnen. Ze maakt muziek, zingt en danst. Natuur is voor haar zeer belangrijk, en daar hebben we het in de gesprekken dan ook veel over. Volgens haar website http://ritualexpressionsevents.org/
‘Katja is een inspirerende kunstenaar, masker en kostuumontwerper, ritualist, docent, fotograaf, genezer en performer. Ze exposeerde haar werk in New York en Boston. Katja heeft rituelen, maskers maken en verschillende vormen van beweging en stem bestudeerd. Sinds 1992 heeft ze heilige ceremonies voor de seizoenen gecreëerd voor kleine en grote groepen mensen, waarvan de zomerzonnewende in Amerika Stonehenge het meest bekend is’
In het gesprek wordt aangehaald dat ze heeft gewerkt met Malidoma Patrice Somé waar ze ook een bezoek heeft gebracht in Burkina Faso, West Afrika.
Dit is het eerste (kennismakings)- gesprek met Katja. We hebben na dit gesprek nog enkele opnamen gemaakt, welke later online worden gezet.

Aflevering 21: Elisah Pals: Minder spullen is meer vrijheid. Zero Waste Nederland

Het gesprek met Elisah heb ik, omwille van de lengte, tot twee afleveringen verwerkt. Een gesprek met voor mij veel, heel veel herkenning.

Elisah weet hoe je afvalvrij kunt leven. Dat heeft ze per slot van rekening zelf eerst 2 ½ jaar uitgeprobeerd, en dat is haar heel goed bevallen. Daarop startte ze in 2018 het burger initiatief ‘Zero Waste Nederland’.

Ze houdt van Natuur en Avontuur. Bovendien is ze gefascineerd door het menselijk gedrag, en probeert dat op een positieve manier te beïnvloeden. Ze is klimaatburgemeester van Breda

In deze eerste aflevering is te horen hoe ik in Elisah een gelijk gestemde heb gevonden. Ook zij is minder gaan werken omdat ze geld ging overhouden. Elisah deelt in deze aflevering welk positief gevolg het voor haar heeft gehad om minder te kopen, en meer te leven. Ze is overtuigd dat deze ándere manier van leven haar gelukkiger maakt dan toen ze deze keuzes nog niet heeft kunnen maken.
Ze vertelt wat haar ‘duurzame keuzes’ inhouden: als er iets wordt gekocht is dat meestal tweedehands; minder spullen is meer vrijheid en minder zorgen. Duurzaamheid betekent voor haar ook dat je ergens lang mee kunt doen. Een prachtig voorbeeld zijn haar schoenen, welke ze al ruim 20 jaar heeft en welke van een hoge kwaliteit zijn.
Een quote door Elisah, welke ik graag uitlicht:

de doodsteek voor de commercie zijn mensen die tevreden zijn

Elisah geeft veel tips om het voor jezelf anders te doen.
De website van Zero Waste Nederland
Boek: Omarm de Chaos. Auteur Jan Rotmans
Boek: Rechten voor de Natuur. Auteur Jessica den Outer
Koop niks nieuws challenge https://zerowastenederland.nl/campagnes/koop-niks-nieuws-challenge/

Aflevering 22: Elisah Pals, deel 2. Tips voor een veel leuker leven. Zo doe je dat

In dit tweede deel van het gesprek horen we van Elisah hoe we als consument anders om kunnen gaan met het genereren van afval. Bovendien vertelt ze dat er door het bedrijfsleven alles aan wordt gedaan om ons vooral maar niet tevreden te laten zijn. Immers, zolang we niet tevreden zijn is ons gedrag te beïnvloeden met reclame en sociale media. Hierdoor gaan we meer consumeren, maar worden we zeker niet gelukkiger.
Ze geeft in dit tweede deel een paar heel mooie voorbeelden hoe we hier anders mee om kunnen gaan. Ik herken wat ze vertelt, immers: ik doe precies hetzelfde en weet dat ik daardoor beter in mijn vel zit en minder stress heb. Dit gevoel gun ik iedereen!
Tot slot vertelt ze hoe ze kijkt naar de uitdagingen waar we met zijn allen voor staan. Ze legt uit dat samenwerken het sleutelwoord is. Alleen wanneer we ons minder individualistisch opstellen, en dus meer samen doen, krijgen we meer gedaan.

De shownotes staan bij de vorige aflevering

Aflevering 23: Dyana vertelt over waterstof en mobiliteit

Dyana Loehr werkt als communicatie adviseur bij Best Management en wordt ingehuurd door provincie Utrecht. 

Eén van de duurzame oplossingen waar Best Management en de provincie Utrecht zich mee bezighouden is het gebruiken van waterstof voor de transportsector. Er was al snel duidelijk dat elektrisch rijden voor zwaar verkeer niet altijd een goede oplossing was, gezien de netcongestie (het overvolle stroomnet), de actieradius, de tijd die het kost om batterijen te laden en het verlies aan volume wanneer veel accu’s moeten worden meegenomen (en het gewicht van deze accu’s).

Hoe waterstof wordt gemaakt is een technisch verhaal dat Dyana zo eenvoudig mogelijk probeert uit te leggen. Het komt erop neer dat elektrische energie (stroom), opgewekt door wind of zon, wordt opgeslagen in waterstof.  Door elektrolyse, wordt water daarvoor eerst omgezet in H (waterstof) en O2 (zuurstof).
Dyana legt ook de verschillen uit tussen een aantal kleuren, welke aan de productie van waterstof wordt gegeven. Groene waterstof wordt gemaakt van water met ‘groene’ elektriciteit.
De provincie Utrecht stimuleert zowel de vraag als het aanbod van het gebruik van waterstof in de vervoerssector. Voertuigen kunnen worden omgebouwd om op waterstof te kunnen rijden, maar ook nieuwe voertuigen worden ontwikkeld om op waterstof te kunnen rijden.
Hoewel het gebruik van waterstof nog in de beginfase zit, zijn er in Nederland al wel enkele 10-tallen tankstations waar waterstof getankt kan worden.
Investeert u in waterstoftankstations en waterstofvoertuigen? En werkt u in een samenwerkingsverband? Dan komt u mogelijk in aanmerking voor de subsidieregeling Waterstof in mobiliteit (SWIM). https://www.rvo.nl/ 

Programma waterstof Utrecht https://waterstofutrecht.nl/
Het convenant is hier te vinden: https://waterstofutrecht.nl/downloads
Groene energie voor iedereen door Ad van Wijk
De periodieke tabel der elementen

Aflevering 24: Natuurlijk imkeren met Lode Devos. Honing? Niet stelen, maar delen!

Met Lode in gesprek betekent dat je in gesprek bent met iemand die levendig en beeldend kan vertellen. Hij vertelt in deze aflevering waarom hij gepassioneerd is in het houden van bijen. Hij legt uit dat biodynamisch en natuurlijk imkeren met elkaar zijn verweven. Hoe hij begon met luisteren en kijken hoe andere imkers omgaan met een bijenvolk. Daar trok hij zijn conclusies uit, hoe hij het zelf zou willen doen. Hij oordeelde niet, maar had wel zijn eigen idee hoe hij het zelf zou willen doen. Met respect voor de bij, het volk en de natuurlijke omgeving.
Lode legt mooi uit hoe een bijenvolk te vergelijken is met een zoogdier. De raten van de bijenkast zijn het skelet, de koningin het hart van het volk. Wat zijn werksters, darren, en hoe zijn de verhoudingen in een gezond bijenvolk?

Mocht je na deze aflevering ook willen beginnen met bijen houden? Dan kun je op de website van natuurlijk imkeren meer informatie vinden hoe je op een natuurlijke manier bijen kunt houden. Natuurlijk kun je ook informatie inwinnen bij je plaatselijke imker vereniging of je stuurt mij een berichtje. Dan kan ik je waarschijnlijk ook wel verder helpen.

Enkele weetjes welke in de aflevering worden uitgelegd:

Een koningin wordt bevrucht tijdens de vlucht door meerdere darren;

Elk bevrucht eitje wordt een werkster. Een onbevrucht eitje wordt dar. De koningin kan zelf kiezen of ze een bevrucht of onbevrucht eitje legt waar na zo’n 21 of 24 dagen de volwassen werkster of dar ontpopt.

Veel informatie is te vinden op www.natuurlijkimkeren.org
Ook imkerpedia.nl is een grote bron van informatie.